สหรัฐอเมริกาเปิดการสอบสวนมาตรา 301 ระบบการค้าแบบพหุภาคีสากลกลายเป็นจุดสังเกตใหม่

เมื่อเร็วๆ นี้ สำนักงานผู้แทนการค้าของสหรัฐอเมริกา (USTR) ได้เปิดการสอบสวนใหม่ 2 รายการอย่างเป็นทางการ ตามมาตรา 301 แห่งพระราชบัญญัติการค้า พ.ศ. 2517 โดยมุ่งเน้น 2 ทิศทางหลักตามลำดับ คือ ความเกินกำลังการผลิตเชิงโครงสร้างของภาคการผลิตระดับโลก และการควบคุมการนำเข้าที่เกี่ยวข้องกับที่อ้างว่าเป็น “การใช้แรงงานบังคับ”

หากการสอบสวนครั้งนี้ส่งผลให้มีคำวินิจฉัยที่เกี่ยวข้องในภายหลัง ฝ่ายสหรัฐอเมริกาไม่ได้ปิดโอกาสที่จะออกมาตรการเพิ่มอัตราศุลกากรนำเข้า จำกัดการนำเข้า หรือมาตรการเยียวยาทางการค้าอื่นๆ ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อภาคการผลิตระดับโลก และการค้าสินค้าพลเมืองหลักที่เกี่ยวข้อง คณะผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางขององค์การการค้าโลก (WTO) ได้วินิจฉัยอย่างชัดเจนแล้วว่า มาตรการศุลกากรที่สหรัฐอเมริกาดำเนินการตามมาตรา 301 นั้นฝ่าฝืนกฎระเบียบขององค์การการค้าโลก การเปิดใช้มาตรานี้อีกครั้งเพื่อดำเนินการสอบสวนในขอบเขตกว้างครั้งนี้ โดยธรรมชาติแล้วเป็นการกระทำแบบเอกภาคีต้นตำรับ

ตามรายงานข่าว การสอบสวนรายการแรกมุ่งเป้าไปที่ปัญหาความเกินกำลังการผลิตเชิงโครงสร้างของภาคการผลิตใน 18 เศรษฐกิจทั่วโลก โดยครอบคลุมเศรษฐกิจหลักด้านการผลิต เช่น จีน สหภาพยุโรป ญี่ปุ่น อินเดีย เม็กซิโก เวียดนาม และประเทศอื่นๆ อีกมากมาย แกนหลักของการสอบสวนคือการตรวจสอบว่าเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องได้ผลักดันให้เกิดความเกินกำลังการผลิตผ่านนโยบายหรือไม่ ซึ่งก่อให้เกิดการบิดเบือนโครงสร้างการแข่งขันในตลาดระหว่างประเทศ และสร้างความเสียหายต่ออุตสาหกรรมและองค์กรธุรกิจในประเทศสหรัฐอเมริกา

ในนั้น อุตสาหกรรมต่างๆ เช่น ยานยุตรยานยนต์ เครื่องจักรกล เหล็ก โลหะไม่ใช่เหล็ก และอื่นๆ ได้รับการจัดให้เป็นสาขาที่เป็นเป้าหมายหลัก โดยเฉพาะ 2 กลุ่มอุตสาหกรรมพื้นฐาน คือ เหล็ก และโลหะไม่ใช่เหล็ก ยิ่งเป็นแกนหลักของเป้าหมายในการตรวจสอบความเกินกำลังการผลิตครั้งนี้

เจมิสัน เกรียร์ ผู้แทนการค้าของสหรัฐอเมริกา กล่าวว่า เป้าหมายหลักของการสอบสวนรายการนี้คือการตอบสนองต่อเอฟเฟกต์การขับไล่ภาคการผลิตในประเทศสหรัฐอเมริกาจากความเกินกำลังการผลิตของเศรษฐกิจต่างประเทศ รวมถึงปัญหาที่ความเต็มใจลงทุนของภาคการผลิตในประเทศสหรัฐอเมริกาถูกระงับอันเกิดจากสาเหตุดังกล่าว

ในขณะเดียวกัน USTR ได้เปิดการสอบสวนตามมาตรา 301 รายการที่สอง โดยครอบคลุม 60 เศรษฐกิจ มุ่งเน้นหลักไปที่ว่ารัฐบาลของเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องไม่สามารถบังคับปฏิบัติที่อ้างว่าเป็น “ข้อห้ามนำเข้าสินค้าที่ผลิตด้วยการใช้แรงงานบังคับ” ได้อย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ ฝ่ายสหรัฐอเมริกาอ้างว่าสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องอาจสร้างข้อจำกัดต่อวงการธุรกิจในสหรัฐอเมริกา

เกี่ยวกับการเปิดการสอบสวน 2 รายการครั้งนี้ องค์กรอุตสาหกรรมในประเทศหลายแห่ง เช่น สหพันธ์ภาคการผลิตของสหรัฐอเมริกา สหภาพแรงงานเหล็กสหรัฐอเมริกา และอื่นๆ ได้แสดงความสนับสนุนอย่างชัดเจน ฝ่ายที่เกี่ยวข้องกล่าวว่า ความเกินกำลังการผลิตของภาคการผลิตระดับโลก โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเหล็กและอะลูมิเนียม ได้ก่อให้เกิดผลกระทบในทางลบต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมในประเทศสหรัฐอเมริกาและการจ้างงานแล้ว องค์กรดังกล่าวยังเป็นผู้ผลักดันหลักของการสอบสวนครั้งนี้ด้วย